Ռուսաստանում վառելիքի ճգնաժամը՝ Ուկրաինայի հարձակումների հետևանք

Ռուսաստանում վառելիքի ճգնաժամը՝ Ուկրաինայի հարձակումների հետևանք
Լուսանկարը՝ ըստ Deutsche Welle-ի հրապարակման։

Ռուսաստանում վառելիքի ճգնաժամը խորանում է Ուկրաինայի կողմից ռուսական էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա իրականացվող հարձակումների հետևանքով։ Deutsche Welle-ի հաղորդմամբ, վերջին ամիսներին Ուկրաինայի զինված ուժերը թիրախավորել են ռուսական նավթավերամշակման գործարանները, ինչը հանգեցրել է վառելիքի արտադրության 25 տոկոս անկման։ Այս պահին Ռուսաստանում օրական արտադրվում է 85,000 տոննա բենզին, մինչդեռ ամառային սպառումը կազմում է 110,000 տոննա։

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հունիսի 28-ին առաջին անգամ հրապարակավ ընդունեց վառելիքի պակասը։ Նա նշեց, որ վնասված ենթակառուցվածքները կվերականգնվեն, և խնդիրները չեն համարվում կրիտիկական։ Սակայն, ըստ Ֆինլանդիայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի քաղաքական վերլուծաբան Մարգարիտա Զավադսկայայի, Պուտինը ստիպված էր ընդունել, որ ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումներն են պատճառը։

Ռուսաստանի 40 շրջաններում արդեն սահմանափակումներ են կիրառվում վառելիքի վաճառքի վրա, իսկ որոշ տվյալներով՝ 78 շրջաններում, ինչը հանգեցրել է քաղաքներում բենզալցակայանների մոտ երկար հերթերի գոյացմանը։ Ավելին, ուկրաինական հարձակումները նաև խոչընդոտում են ռուսական բանակի մատակարարման ուղիները՝ հատկապես Սապորոժիեի և Դոնեցկի շրջաններում։

Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին այս հարձակումները համարում է «երկարաժամկետ և միջնաժամկետ պատժամիջոցներ», որոնք նպատակ ունեն ստիպել Մոսկվային նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ։ Սակայն, ըստ բրիտանացի պատմաբան Մարկ Գալեոտիի, այս ճնշումը կարող է Պուտինին դրդել էսկալացիայի։

Ղրիմի կամուրջը, որը նույնպես ուկրաինական հարձակումների թիրախ է, կարևորագույն մատակարարման ուղի է ինչպես ռազմական, այնպես էլ քաղաքացիական բնակչության համար։ Եթե Ուկրաինան կարողանա ամբողջությամբ ոչնչացնել կամուրջը, դա կարող է լուրջ լոգիստիկ, ռազմական և նաև խորհրդանշական հարված հասցնել Ռուսաստանին՝ խաթարելով ռազմաճակատի հարավային թևի մատակարարումները և Ղրիմի քաղաքացիական բնակչության կենսական կարիքները։

Այս իրավիճակը կարևոր է Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով երկրի էներգետիկ կախվածությունը և առևտրային կապերը Ռուսաստանի հետ։ Ռուսաստանում վառելիքի պակասը կարող է ուղղակիորեն ազդել Հայաստան ներկրվող վառելիքի ծավալների կամ գների վրա՝ պայմանավորելով տեղական շուկայում գնաճ և տնտեսական լարվածություն։

Վերլուծաբանները նշում են, որ Ուկրաինայի ռազմավարությունը, որն ուղղված է ռուսական ենթակառուցվածքների թիրախավորմանը, ձգտում է ստեղծել բազմաշերտ ճնշում՝ թուլացնելով ինչպես ռազմական մատակարարումները, այնպես էլ հասարակական կայունությունը Ռուսաստանում։ Թեև ներկայումս ռուսական տնտեսությունը կանգնած չէ անմիջական փլուզման վտանգի առաջ, վառելիքի ճգնաժամի խորացումը, քաղաքացիական բնակչության շրջանում աճող դժգոհությունը և ռազմական տրամադրումների խաթարումը կարող են էականորեն վնասել Ռուսաստանի ռազմական ներուժին և տնտեսական կայունությանը։ Այս իրավիճակը կարող է ստիպել Մոսկվային վերանայել իր մոտեցումները, սակայն, ինչպես նախազգուշացնում են փորձագետները, նաև կարող է դրդել իշխանություններին էսկալացիոն քայլերի՝ ի պատասխան աճող ճնշումների։

Նյութը՝ ըստ Deutsche Welle-ի։