ԱՄՆ-ն նոր հարվածներ է հասցնում Իրանին՝ Հորմուզի նեղուցում լարվածության աճի ֆոնին

ԱՄՆ-ն նոր հարվածներ է հասցնում Իրանին՝ Հորմուզի նեղուցում լարվածության աճի ֆոնին
Լուսանկարը՝ ըստ The New York Times-ի հրապարակման։

ԱՄՆ-ն շարունակում է հարվածներ հասցնել Իրանին՝ Հորմուզի նեղուցում լարվածության աճի ֆոնին։ Վերջին հարվածները, որոնք իրականացվել են վեցերորդ գիշեր անընդմեջ, ուղղված էին Իրանի ռազմական կարողությունների նվազեցմանը։ ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (Centcom) հայտարարեց, որ թիրախներն ընդգրկում էին ափամերձ հսկողության և հակաօդային պաշտպանության կայաններ, ռազմական լոգիստիկ ենթակառուցվածքներ և ծովային կարողություններ։ Այս գործողություններն ուղղված են Իրանի ռազմական հնարավորությունների սահմանափակմանը և տարածաշրջանում նրա ազդեցության թուլացմանը՝ Թեհրանին բանակցությունների սեղանի շուրջ բերելու նպատակով։

Իրանի պետական լրատվամիջոցները, իրենց հերթին, հաղորդում են, որ ամերիկյան հարվածները վնասել են քաղաքացիական ենթակառուցվածքներ, այդ թվում՝ կամուրջներ, երկաթուղային կայարան և օդանավակայան։ BBC-ն հաստատել է Հորմոզգան նահանգի Բանդար Աբբասից արևմուտք գտնվող կամրջի հարվածը։ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հայտարարել է, որ պատասխան հարվածներ են հասցրել Օմանի, Քուվեյթի և Բահրեյնի ամերիկյան ծովային հսկողության ռադարային կայաններին, ինչպես նաև Սիրիայում գտնվող ամերիկյան հատուկ գործողությունների կենտրոնին։ Իրանի այս քայլերը վկայում են լարվածության հետագա սրացման և ուժերի հավասարակշռությունը պահպանելու ձգտման մասին՝ ցույց տալով, որ Թեհրանը պատրաստ է պատասխան քայլերի՝ իր շահերը պաշտպանելու համար։

Հորմուզի նեղուցը, որը աշխարհի ամենակարևոր ռազմավարական ջրային ուղիներից է և անցակետ է համաշխարհային նավթի մատակարարումների մեկ հինգերորդի համար, շարունակում է փակ մնալ։ Այս իրավիճակն անմիջականորեն ազդում է տարածաշրջանից նավթի հոսքի վրա՝ ստեղծելով լուրջ մարտահրավերներ համաշխարհային էներգետիկ անվտանգության համար։ Միջազգային էներգետիկ գործակալության ղեկավար Ֆաթիհ Բիրոլը նշել է, որ ստեղծված իրավիճակը «վտանգավոր է համաշխարհային էներգետիկ մատակարարումների համար», ինչը կարող է հանգեցնել նավթի գների կտրուկ աճի և համաշխարհային տնտեսության վրա բացասական ազդեցության։

Լարվածության ֆոնին Չինաստանի և Պակիստանի արտաքին գործերի նախարարները կոչ են արել ԱՄՆ-ին և Իրանին դադարեցնել մարտերը և վերադառնալ բանակցություններին՝ ընդգծելով դիվանագիտական լուծումների անհրաժեշտությունը։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սպառնացել է հարվածել Իրանի կամուրջներին և էլեկտրակայաններին, եթե երկիրը չվերադառնա բանակցություններին՝ դրանով իսկ ընդգծելով ռազմական ճնշումը որպես բանակցային լծակ։ Միևնույն ժամանակ, Թրամփը շնորհակալություն է հայտնել Իրանին Դենա Կարարիի ազատման համար, սակայն Իրանի դատական համակարգը հերքել է որևէ ամերիկյան բանտարկյալի ազատումը՝ նշելով տեղեկատվական անհամապատասխանություն։

Այս զարգացումները տեղի են ունենում այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ-ն շարունակում է իր բլոկադան Իրանի նավահանգիստների նկատմամբ, որը սկսվել է երեքշաբթի գիշերը։ Centcom-ը հայտնել է, որ ամերիկյան ուժերը արգելափակել են 9 նավ և վերահղել ավելի քան 140-ը նախորդ բլոկադայի ընթացքում։ Նման բլոկադան ուղղված է Իրանի տնտեսական մեկուսացմանը և նավթի արտահանման հնարավորությունների սահմանափակմանը՝ մեծացնելով ճնշումը Թեհրանի վրա։

Ընդհանուր առմամբ, կողմերի միջև լարվածությունը շարունակում է մնալ բարձր։ ԱՄՆ-ի հիմնական նպատակը, ըստ հրապարակված տեղեկությունների, Իրանի ռազմական կարողությունների նվազեցումն է և Թեհրանին բանակցային սեղանին վերադարձնելը՝ Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունն ապահովելու և տարածաշրջանային ազդեցությունը նվազեցնելու հեռանկարով։ Իրանը, իր հերթին, ռազմական գործողություններով և պատասխան հարվածներով ձգտում է ցույց տալ իր դիմադրողականությունը, պաշտպանել իր ինքնիշխանությունը և հնարավորինս թուլացնել ամերիկյան ճնշումը՝ պահպանելով իր տարածաշրջանային դիրքերը։ Այսպիսով, կողմերն օգտագործում են ռազմական լծակները՝ իրենց շահերն առաջ տանելու և հնարավոր բանակցային դիրքերն ամրապնդելու համար, քանի որ մինչ այժմ դիվանագիտական լուծումներ չեն գտնվել՝ իրավիճակը կարգավորելու համար։

Օգտագործված աղբյուրներ