Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել են մի շարք տնտեսական համաձայնագրեր, որոնք նպատակ ունեն խորացնել Բեռլինի մուտքը Բաքվի գազային ռեսուրսներին և տարանցիկ ուղիներին։ Այս համաձայնագրերը ստորագրվել են այն համատեքստում, երբ Գերմանիան, Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության ապահովման նպատակով, ակտիվորեն դիվերսիֆիկացնում է իր էներգետիկ մատակարարումները։ Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանը ձգտում է հավասարակշռել իր դիրքը տարածաշրջանում՝ հաշվի առնելով դեպի Եվրոպան կողմնորոշված Հայաստանի գործոնը և Մոսկվայի հետ նորից վերականգնված հարաբերությունները։
Ալիևի այցի գլխավոր արդյունքներից էին Ադրբեջանի և Գերմանիայի միջև ռազմավարական օրակարգի համատեղ հռչակագրի ստորագրումը և Ադրբեջանա-գերմանական բիզնես խորհրդի ստեղծումը։ Ադրբեջանի նախագահը վստահություն է հայտնել, որ ստորագրված փաստաթղթերը հարաբերությունները կբարձրացնեն նոր մակարդակի։ Նա ընդգծել է, որ Գերմանիան, լինելով Եվրոպական միության առաջատար երկիր, այս համագործակցության միջոցով զգալիորեն մեծացնում է իր ազդեցությունը Հարավային Կովկասում՝ տարածաշրջանում նոր դերակատարում ստանձնելով։
Գերմանիայի հետաքրքրությունը այս համագործակցության մեջ հիմնականում տնտեսական է և ուղղված է իր էներգետիկ անվտանգության ամրապնդմանը։ Ալիևը նշել է, որ այս տարի Ադրբեջանը սկսել է գազ մատակարարել Գերմանիային, ինչը կարևոր քայլ է ԵՄ-ի համար՝ ռուսական էներգակիրներից հեռանալու և էներգետիկ դիվերսիֆիկացիայի իր ռազմավարության շրջանակներում։ Կանցլեր Մերցը Հարավային Կովկասը նկարագրել է որպես «հիմնական կապակցման հանգույց, որը կապում է Եվրոպան և Ասիան», ինչն ուղղակիորեն ակնարկում է այսպես կոչված Միջին միջանցքի (Middle Corridor) կարևորությունը։ Այս երթուղին, որը կապում է Կասպից և Սև ծովերը, թույլ է տալիս շրջանցել Ռուսաստանը՝ դառնալով առանցքային այլընտրանքային տարանցիկ ճանապարհ ինչպես էներգակիրների, այնպես էլ առևտրային բեռների համար՝ դրանով իսկ մեծացնելով տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը։
Բանակցությունների ընթացքում քննարկվել են նաև Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հարաբերությունները, որոնք դանդաղ վերականգնվում են տասնամյակների դաժան թշնամությունից և պատերազմից հետո։ Գերմանիայի կանցլեր Մերցը շնորհավորել է Ալիևին Հայաստանի հետ խաղաղության համաձայնագրի նախաստորագրման համար՝ այն անվանելով «պատմական համաձայնագիր», որը «նոր հնարավորություն է տալիս մշտապես հաղթահարել երկարատև հակամարտությունը»։ Սակայն, ինչպես նշվում է հոդվածում, այս տեքստը, որը նախաստորագրվել է անցյալ օգոստոսին Սպիտակ տանը, դեռևս սպասում է Հայաստանի սահմանադրության փոփոխություններին։ Այս պահանջը, որը ներկայացվել է Բաքվի կողմից վերջնական ստորագրությունից առաջ, մնում է խաղաղության գործընթացի առանցքային խոչընդոտներից մեկը և կարող է էական ազդեցություն ունենալ Հայաստանի ներքաղաքական դինամիկայի և տարածաշրջանային անվտանգության վրա։
Ալիևը հայտարարել է, որ Ադրբեջանը խաղաղություն է առաջարկել Հայաստանին և ստացել դրական պատասխան։ Նա ընդգծել է, որ արդեն իսկ ավելի քան 40,000 տոննա տարանցիկ բեռ է անցել Ադրբեջանից Հայաստան, իսկ ադրբեջանական բենզինը և դիզելը, ըստ իրեն, «օգուտ են տալիս հայկական էներգետիկ անվտանգությանը»։ Այս հայտարարությունը ենթադրում է, որ Բաքուն պատրաստ է խորացնել տնտեսական կապերը Երևանի հետ, սակայն Հայաստանի տեսանկյունից էներգետիկ կախվածության հարցը կարող է դիտարկվել որպես ռիսկ։
Բեռլինը, ի տարբերություն որոշ այլ եվրոպական երկրների, կարծես թե ձգտում է խուսափել կողմնակալ դիրքորոշումից Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև։ Դրա վկայությունն էր անցյալ մարտին Շտայնմայերի այցը Բաքու, որին նախորդել էր երկու օրվա այցը Հայաստան, որտեղ նա կոչ էր արել երկու կողմերին «համարձակություն ունենալ փոխզիջման»։ Մինչդեռ Ֆրանսիան բացահայտորեն կողմնորոշվել է Երևանի կողմը՝ վաճառելով 36 Caesar հաուբիցներ հայկական բանակին՝ ռադարների և զրահապատ մեքենաների հետ միասին։ Այս տարբերվող մոտեցումները կարող են ազդել տարածաշրջանային անվտանգության ճարտարապետության վրա և ստեղծել նոր դինամիկա Եվրոպական Միության անդամ երկրների միջև՝ Հարավային Կովկասի նկատմամբ։ Հայաստանի համար Ֆրանսիայի աջակցությունը կարևորվում է անվտանգության ամրապնդման համատեքստում, սակայն միաժամանակ կարող է լարվածություն առաջացնել Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում։
Հայաստանը, ի պատասխան տարածաշրջանային մարտահրավերների և իր անվտանգության երաշխիքների վերանայման անհրաժեշտության, շարունակում է վերաիմաստավորել իր արտաքին քաղաքական կողմնորոշումը։ Երևանը պահպանում է իր անդամակցությունը Ռուսաստանի գլխավորած ՀԱՊԿ դաշինքին սառեցված վիճակում, իսկ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բացառել է ակտիվ մասնակցության վերադարձը, ինչը վկայում է դեպի արևմտյան կառույցներ շրջադարձի մասին։ Այս քաղաքականությունը ընդգծվել է նաև 2025 թվականի փետրվարին Հայաստանի խորհրդարանի կողմից ԵՄ-ին անդամակցության գործընթացի մեկնարկի օգտին քվեարկությամբ։ Այս զարգացումները կարող են Հայաստանին նոր հնարավորություններ ընձեռել անվտանգության, տնտեսության և ժողովրդավարական բարեփոխումների ոլորտներում, սակայն միաժամանակ մեծացնում են ռիսկերը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում և կարող են լարվածություն առաջացնել տարածաշրջանում՝ հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության փոփոխությունները։
Ի տարբերություն Հայաստանի՝ Բաքուն շարժվում է հակառակ ուղղությամբ՝ վերականգնելով և ամրապնդելով իր դիրքերը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։ Թեև Մոսկվայի հետ հարաբերությունները ժամանակավորապես փլուզվել էին 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, երբ ռուսական հակաօդային պաշտպանության ուժերը հարվածեցին Azerbaijan Airlines-ի ինքնաթիռին՝ հանգեցնելով դրա կործանմանը Ղազախստանում և 38 մարդու մահվանը, այս լարվածությունը հաղթահարվել է։ Հուլիսի 17-ին, արտաքին գործերի նախարարներ Ջեյհուն Բայրամովը և Սերգեյ Լավրովը Մոսկվայում բանակցություններից հետո հայտարարեցին հարաբերությունների «լիովին նորմալացման» մասին՝ նախատեսելով վերականգնել ուղիղ թռիչքները և 2025 թվականին երկկողմ առևտրի ծավալը հասցնել 4.9 միլիարդ դոլարի։ Ադրբեջանի այս քայլը վկայում է տարածաշրջանային հեգեմենիայի հասնելու և իր շահերը ինչպես արևմտյան, այնպես էլ ռուսական ուղղություններով դիվերսիֆիկացնելու Բաքվի ռազմավարության մասին, ինչը կարող է էական ազդեցություն ունենալ Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական ուժերի հարաբերակցության վրա։
