Իսրայելի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման նախաձեռնությունը բախվել է Թուրքիայի և Ադրբեջանի կտրուկ քննադատությանը։ Իսրայելի կառավարությունը հաստատել է օրինագիծ, որը նախատեսում է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը, և այժմ այն ուղարկվել է խորհրդարան՝ վերջնական հաստատման համար։ Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը շնորհակալություն է հայտնել վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուին՝ կառավարության աջակցությունը ստանալու համար՝ ընդգծելով, որ Իսրայելը միանում է 32 երկրներին, որոնք արդեն կատարել են իրենց բարոյական պարտքը՝ ճանաչելով պատմական ճշմարտությունը։
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունը խիստ քննադատել է այս քայլը՝ այն անվանելով «չարամիտ փորձ», որը անտեսում է իրավական և պատմական փաստերը։ Թուրքիան, որպես Օսմանյան կայսրության իրավահաջորդ, շարունակում է ժխտել 1915-1923 թվականներին տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունը։ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը նույնպես կոչ է արել Իսրայելին վերանայել իր որոշումը՝ նշելով, որ պատմական փաստերի խեղաթյուրումը և բարդ պատմական հարցի քաղաքական որոշման վերածումը անընդունելի են։
Ադրբեջանը, ի տարբերություն Թուրքիայի, ունի ջերմ հարաբերություններ Իսրայելի հետ՝ մատակարարելով էներգիա և ստանալով ժամանակակից զենքեր։ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը շարունակում է մնալ Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների հիմնական խոչընդոտներից մեկը։ 2024 թվականին Հայաստանի իշխանությունները հայտարարել էին, որ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացը իրենց առաջնահերթությունը չէ, և նրանք կենտրոնանում են տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության ապահովման վրա։
Իսրայելի այս քայլը տեղի է ունենում այն բանից հետո, երբ Նեթանյահուն նախորդ տարի հայտարարեց, որ ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը, սակայն սխալմամբ նշեց, որ Իսրայելի խորհրդարանը նույնպես ընդունել է նման որոշում։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը արձագանքել էր այս հայտարարությանը՝ նշելով, որ այն կապ չունի Հայաստանի Հանրապետության և հայ ժողովրդի շահերի հետ։
Այս զարգացումները կարևոր են Հայաստանի համար, քանի որ դրանք կարող են ազդել տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա՝ հատկապես հաշվի առնելով Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ընթացող խաղաղության գործընթացը և Թուրքիայի հետ հաշտեցման ջանքերը։
Նյութը՝ ըստ Բնօրինակ հոդված-ի։
