Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովը (ԵԽԽՎ) հունիսի 24-ին ընդունել է քննադատական բանաձև Վրաստանի դեմ՝ ընդգծելով ժողովրդավարական հետընթացը, քաղաքական հետապնդումները և երկրի խորքային ինստիտուցիոնալ ճգնաժամը։ Բանաձևը, որը վերնագրված է «Ժողովրդավարական ինստիտուտների գործունեությունը Վրաստանում», հիմնված է ԵԽԽՎ-ի համազեկուցողների զեկույցի վրա, որոնք հետևում են երկրում իրավիճակին։
Բանաձևը ընդգծում է, որ Վրաստանում ազատ և արդար ընտրությունների համար անհրաժեշտ պայմանները բացակայում են՝ հաշվի առնելով քաղաքական ճնշումները և խորը քաղաքական բևեռացումը։ ԵԽԽՎ-ն կոչ է անում Վրաստանի իշխանություններին դադարեցնել ընդդիմության հետապնդումը և վերացնել ճնշող օրենքները, ներառյալ «Օտարերկրյա ազդեցության թափանցիկության մասին» օրենքը։
ԵԽԽՎ-ի ներկայացուցիչները Վրաստան են այցելել նոյեմբերի 10-12-ը, հանդիպել խորհրդարանի խոսնակի, իշխող կուսակցության պատգամավորների և ընդդիմության ներկայացուցիչների հետ։ Բանաձևը նշում է, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների արգելման և նրանց առաջնորդների հետապնդման փորձերը Վրաստանը տանում են դեպի միակուսակցական կառավարում և բռնապետություն։ ԵԽԽՎ-ն կոչ է անում դադարեցնել ընդդիմադիր կուսակցությունների արգելման գործընթացը և դադարեցնել քաղաքականապես մոտիվացված հետապնդումները։
Բանաձևը նաև խիստ քննադատում է խոսքի և հավաքների ազատության սահմանափակումները, ինչպես նաև անկախ լրատվամիջոցների և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների վրա ճնշումները։ ԵԽԽՎ-ն կոչ է անում վերացնել օրենքները, որոնք սահմանափակում են քաղաքացիական և քաղաքական ազատությունները։
Բանաձևը նաև մտահոգություն է հայտնում ոստիկանության բռնության, հնարավոր խոշտանգումների և կալանավորների նկատմամբ վատ վերաբերմունքի մասին զեկույցների վերաբերյալ՝ կոչ անելով անկախ հետաքննություն անցկացնել այս մեղադրանքների վերաբերյալ։ ԵԽԽՎ-ն հաստատում է ԵԱՀԿ Մոսկվայի մեխանիզմի զեկույցի եզրակացությունները և կոչ է անում Վրաստանի իշխանություններին իրականացնել դրա առաջարկությունները։
Բանաձևում ընդգծվում է, որ Վրաստանում ժողովրդավարական հետընթացը շարունակվում է «անխափան», և որ ԵԽԽՎ-ի նախորդ «հրատապ առաջարկությունները» չեն կատարվել։ ԵԽԽՎ-ն նշում է, որ Վրաստանի իշխանությունների կողմից այս առաջարկությունների անտեսումը լուրջ կասկածներ է առաջացնում երկրի՝ Եվրոպայի Խորհրդի անդամակցության պարտավորությունների կատարման պատրաստակամության վերաբերյալ։
ԵԽԽՎ-ն նաև կոչ է անում Վրաստանի իշխանություններին «ամբողջությամբ և անվերապահորեն» վերացնել վերջերս ընդունված «ճնշող օրենսդրությունը», ներառյալ Քրեական օրենսգրքի, Քաղաքացիների քաղաքական միության մասին օրենքի և Վարչական իրավախախտումների օրենսգրքի փոփոխությունները։
Բանաձևը նաև անդրադառնում է Վրաստանի վերջին կրթական բարեփոխմանը՝ կոչ անելով ստեղծել թափանցիկ և անկախ մեխանիզմ՝ համալսարանների ակտիվների մասնավորեցման կառավարումը ապահովելու համար։ ԵԽԽՎ-ն նաև դատապարտում է ադրբեջանցի լրագրող Աֆգան Սադիգովի դեպորտացիան՝ նշելով, որ դա տեղի է ունեցել չնայած Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի միջանկյալ միջոցին։
ԵԽԽՎ-ն ընդգծում է, որ Վրաստանում ժողովրդավարական ինստիտուտների գործունեության շարունակական անկումը և ԵԽԽՎ-ի առաջարկությունների անտեսումը լուրջ կասկածներ են առաջացնում Վրաստանի՝ Եվրոպայի Խորհրդի անդամակցության պարտավորությունների կատարման պատրաստակամության վերաբերյալ։
