Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը կտրուկ արձագանքել է Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը, որը տեղի է ունեցել հունիսի 30-ին։ Այս քայլը, ըստ POLITICO-ի, ոչ միայն էլ ավելի է սրում Թուրքիայի և Իսրայելի միջև արդեն իսկ լարված հարաբերությունները, որոնք վատթարացել են Գազայի հատվածում շարունակվող պատերազմի ֆոնին, այլև ավելացնում է նոր դիվանագիտական բարդություններ մերձավորարևելյան քաղաքական օրակարգում։
Իսրայելի խորհրդարանը կիրակի օրը միաձայն քվեարկել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման օգտին, ինչը Էրդողանը որակել է որպես «սպանությունների ցանցի» կողմից արված զրպարտություն՝ դրանով իսկ փորձելով ապալեգիտիմացնել Իսրայելի դիրքորոշումը ցեղասպանության հարցում։ Նա ընդգծել է, որ Թուրքիան իր պատմության մեջ չունի ցեղասպանություն կամ ճնշում, և որ Իսրայելի գործողությունները Գազայում պետք է դիտարկվեն որպես ցեղասպանություն՝ այսպիսով հակադարձ մեղադրանք ներկայացնելով և շեղելով ուշադրությունը սեփական պատմական անցյալից։
Թուրքիայի փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազը նույնպես քննադատել է Իսրայելի որոշումը՝ այն անվանելով սեփական հանցագործությունները ծածկելու փորձ՝ այսպիսով շարունակելով Թուրքիայի պետական պաշտոնյաների հռետորաբանությունը, որն ուղղված է Իսրայելի նկատմամբ միջազգային քննադատությունը խորացնելուն։ Իսրայելի կառավարությունը, սակայն, կտրականապես հերքել է ցեղասպանության մեղադրանքները։
Աղբյուրի համաձայն, Էրդողանը նաև հիշեցրել է, որ Թուրքիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փրկել է հրեաներին նացիստական հալածանքներից՝ օգտագործելով այս պատմական դրվագը որպես փաստարկ՝ ժխտելու իրեն ուղղված ցեղասպանության մեղադրանքները։ Նա կոչ է արել Իսրայելին վերանայել իր պատմությունը՝ նախքան Թուրքիային մեղադրելու, ինչը դիվանագիտական մակարդակում լարվածության հետագա էսկալացիայի նշան է։
Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն ժամանակ, երբ բազմաթիվ եվրոպական երկրներ և Եվրախորհրդարանը արդեն ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը։ Սակայն Իսրայելի կողմից այս ճանաչումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի՝ հաշվի առնելով հրեա ժողովրդի՝ Ցեղասպանության հետ կապված սեփական պատմական փորձը։ Այս քայլը նոր լարվածություն է առաջացնում տարածաշրջանում, հատկապարպես հաշվի առնելով Գազայի իրավիճակը և Թուրքիայի կտրուկ հակաիսրայելական դիրքորոշումը։
Վերլուծելով այս իրավիճակը՝ ակնհայտ է դառնում, որ Թուրքիայի և Իսրայելի միջև լարվածության այս նոր շրջանը, որը պայմանավորված է Գազայի իրավիճակով և Հայոց ցեղասպանության ճանաչմամբ, կարող է ունենալ ավելի լայն տարածաշրջանային և աշխարհաքաղաքական ազդեցություն։ Հայաստանի համար Իսրայելի այս քայլը կարող է ոչ միայն ամրապնդել Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացը, այլև առաջացնել նոր դիվանագիտական մարտահրավերներ, մասնավորապես՝ Թուրքիայի հետ հարաբերություններում։ Այս զարգացումները կարող են նաև ազդել Հարավային Կովկասի անվտանգային միջավայրի վրա՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանում Թուրքիայի աճող ազդեցությունը և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացը։ Իսրայելի դիրքորոշումը կարող է նաև հանգեցնել միջազգային հանրության կողմից Հայոց ցեղասպանության հարցի նկատմամբ նոր հետաքրքրության և բարձրացնել Թուրքիայի վրա գործադրվող դիվանագիտական ճնշումը՝ վերանայելու իր պատմական ժխտողական քաղաքականությունը։ Պաշտոնական Երևանը խուսափում է արձագանքել Իսրայելի կառավարության այս որոշմանը՝ գտնելով, որ այս թեման հիմա ավելի շատ ծառայեցվում է քաղաքական շահերի, այսինքն հարցի միջազգայնացման և պատմական արդարության վերկանգնման նպատակների հյետ քիչ աղերդներ ունի։
Նյութը՝ ըստ Բնօրինակ հոդված-ի։
