
Իրանը և Հայաստանը համաձայնել են ստեղծել համատեղ մասնագիտացված աշխատանքային խումբ՝ էներգետիկ ոլորտում երկկողմ համագործակցությունը զարգացնելու նպատակով։ Այս որոշման մասին հայտարարվել է Իրանի նավթի նախարար Մոհսեն Փակնեժադի և Հայաստանի տարածքային կառավարման ու ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանի հանդիպման արդյունքներով։ Շաբաթ օրը կայացած հանդիպման ընթացքում քննարկվել են էներգետիկ ոլորտում համագործակցության ընդլայնման լայն հնարավորություններ, որոնք ներառում են առևտուրը, տեխնիկական և ինժեներական ծառայությունների արտահանումը, Հայաստանում նավթավերամշակման գործարանի հնարավոր կառուցումը և հայաստանյան շուկայի նավթամթերքի պահանջների բավարարման հարցերը։ Այս համագործակցությունը զարգանում է ԱՄՆ-Իրան միջև առկա լարվածության և սահմանափակումների պայմաններում, ինչը մի կողմից ընդգծում է Հայաստանի ինքնիշխանությունը և անկաշկանդությունը Իրանի հետ ոլորտային համագործակցության հարցում, մյուս կողմից՝ հաստատում հայաստանյան ուղղությանը Իրանի կողմից տրվող ռազմավարական կարևորությունը:
Իրանի նավթի նախարար Մոհսեն Փակնեժադը հայտարարել է, որ Թեհրանը պատրաստ է աջակցել Հայաստանին՝ իր հնարավորությունների շրջանակներում զարգացնելով համագործակցությունը: Նա ընդգծել է, որ Իրանը և Հայաստանը պահպանում են բարեկամական հարաբերություններ, և առկա են զգալի հնարավորություններ երկկողմ համագործակցության ընդլայնման համար, հատկապես էներգետիկ ոլորտում։ Իրանի շահերն այս համագործակցության մեջ ներառում են էներգետիկ արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացումը, տարածաշրջանում իր էներգետիկ դերակատարության ամրապնդումը և տեխնիկական ու ինժեներական ներուժի իրացումը հարևան երկրներում։
Հանդիպման առանցքային քննարկումներից մեկը վերաբերել է գազի առևտրի նոր մոդելի սահմանման հնարավորությանը, որը կարող է ընդլայնել էներգետիկ համագործակցությունը՝ հնարավորություն տալով գազ արտահանել Հայաստանի տարածքով դեպի այլ շուկաներ։ Ներկայումս երկու երկրների միջև գործում է գազի և էլեկտրաէներգիայի փոխանակման սխեման, սակայն նոր առևտրային մոդելի ներդրումը կպահանջի առկա ենթակառուցվածքների մանրակրկիտ ուսումնասիրություն և գազի առևտրի ընդլայնման ներուժի գնահատում։
Այս քայլը Հայաստանի համար կարող է ունենալ ռազմավարական նշանակություն՝ դարձնելով երկիրը տարածաշրջանային էներգետիկ տարանցիկ հանգույց և դիվերսիֆիկացնելով էներգետիկ ապահովման ուղիները։
Հայաստանի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը հաստատել է երկու երկրների հանձնառությունը՝ ընդլայնելու երկկողմ համագործակցությունը բոլոր համապատասխան ոլորտներում։ Նա նշել է, որ համատեղ աշխատանքային խումբը կձևավորվի և կսկսի իր գործունեությունը հնարավորինս կարճ ժամկետում՝ էներգետիկ ոլորտում համագործակցությունն առավելագույնս խորացնելու համար։
Հայաստանի համար այս համագործակցությունը նպատակ ունի ամրապնդել էներգետիկ անվտանգությունը, բարձրացնել տարածաշրջանային կապվածությունը և ստեղծել նոր տնտեսական հնարավորություններ։
Հանդիպման ընթացքում ուշադրություն է դարձվել նաև առևտրի և տարանցման խոչընդոտների նվազեցման հարցերին։ Իրանի ճանապարհների պահպանման և տրանսպորտի կազմակերպության ղեկավար Ռեզա Աքբարին ընդգծել է, որ Իրանը միշտ ողջունել է տրանսպորտային համագործակցության զարգացումը հարևանների հետ, իսկ Հայաստանը համարվում է կարևոր գործընկեր այս ուղղությամբ։ Սա ընդգծում է Իրանի շահը՝ ընդլայնելու իր տարանցիկ ներուժը և ապահովելու հուսալի կապեր դեպի արտաքին շուկաներ։
Հանդիպման ավարտին երկու կողմերը վերահաստատել են իրենց վճռականությունը՝ դառնալու տարածաշրջանային տարանցման կենտրոններ և առավելագույնս օգտագործելու Ասիայի և Եվրոպայի միջև հաղորդակցման միջանցքները։ Այս հավակնոտ նպատակը կարող է էականորեն նպաստել Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային կապվածությանը և տնտեսական զարգացմանը, ինչպես նաև մեծացնել Հայաստանի և Իրանի դերը միջազգային առևտրային ուղիներում՝ հատկապես հաշվի առնելով ներկայիս աշխարհաքաղաքական զարգացումները։
Հայ-իրանական էներգետիկ և ճանապարհատրանսպորտային համագործակցությունը զարգանում է ԱՄՆ-Իրան շարունակվող պատերազմի և ԱՄՆ-ի հետ առանձին տարածաշրջանային սերտ կոմունիկացիոն և տնտեսական գործակցության պայմաններում, ինչը փաստում է մի կողմից Հայաստանի ազատությունը և անկաշկանդությունը Իրանի հետ ոլորտային համագործակցության ծավալման հարցում։ Մյուս կողմից սա վկայում է հայաստանյան ուղղությանը Իրանի կողմից տրվող ստրատեգիական կարևորությունը։
Tesadasht:
Լրացուցիչ հանձնարարականը պահպանվեց։
