Հայաստանի արտահանման ոլորտը կանգնած է լուրջ մարտահրավերների առջև՝ Ռուսաստանի սահմանափակումների և Եվրոպական միության (ԵՄ) աջակցության ֆոնին։ RFI-ի հաղորդմամբ, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հաղթանակից հետո Ռուսաստանը խստացրել է Հայաստանից ապրանքների ներմուծման սահմանափակումները։ Այս սահմանափակումները հատկապես ազդել են գյուղատնտեսության, հանքային ջրերի և ալկոհոլային խմիչքների արտադրության վրա։
Տնտեսագետ Գրանտ Միքայելյանը RFI-ին հայտնել է, որ այս սահմանափակումները զգալի ազդեցություն են ունեցել Հայաստանի տնտեսության վրա՝ հատկապես տնային տնտեսությունների եկամուտների վրա։ Մոտ 20% տնային տնտեսություններ այս սահմանափակումների հետևանքով տուժել են, իսկ Հայաստանից դեպի Ռուսաստան արտահանման մոտ 40% այժմ ռիսկի տակ է։
ԵՄ-ն առաջարկել է աջակցություն՝ տրամադրելով ավելի քան 50 միլիոն եվրո ֆինանսական օգնություն, որը կօգնի փոխհատուցել արտադրողների կրած վնասները։ Հունիսի 19-ին արդեն փոխանցվել է 34 միլիոն եվրո։ ԵՄ-ն նաև քննարկում է Հայաստանի արտադրանքի համար իր շուկաները բացելու հնարավորությունները, սակայն բարձր մրցակցությունը և լոգիստիկ խնդիրները կարող են խոչընդոտել այս գործընթացին։
Ռուսաստանի սահմանափակումները սկսվել են 2026 թվականի ապրիլի վերջից, երբ ԵՄ-ի հետ Հայաստանի հարաբերությունները խորացել են։ Հունիսի 11-ին Россельхознадзор-ը սահմանափակել է Հայաստանից բոլոր կարանտինային արտադրանքի ներմուծումը՝ պատճառաբանելով սանիտարական պահանջների խախտումները։
Հայաստանի կառավարությունը փորձում է աջակցել արտադրողներին, սակայն երկրի բյուջեն արդեն ծանրաբեռնված է։ ԵՄ-ի աջակցությունը կարևոր է, սակայն երկարաժամկետ հեռանկարում Հայաստանի համար կարևոր է գտնել կայուն տեղ եվրոպական շուկաներում։ Միքայելյանը նշում է, որ դա դժվար կլինի, քանի որ եվրոպական շուկաներում բարձր մրցակցություն կա։
Այս իրավիճակը նաև քաղաքական բնույթ ունի, և Հայաստանի համար կարևոր է դիվերսիֆիկացնել իր արտահանման շուկաները՝ նվազեցնելու Ռուսաստանի տնտեսական ճնշումը։
Նյութը՝ ըստ Բնօրինակ հոդված-ի։
